Nederlandse railinfrastructuur loopt voorop in Europa
Sociale ontwikkelingen 01-01-2008
Nederlandse railinfrastructuur loopt voorop in Europa Het komt helaas voor dat incidenten op het spoor hinder veroorzaken voor treinreizigers. De spoorbranche betreurt dit en herkent dat verdere verbetering mogelijk is en daarmee noodzakelijk.
Het is echter niet zo dat het slecht gesteld is met het spoor in Nederland, zoals afgelopen maand in verschillende publicaties werd gesuggereerd. De feiten tonen dat aan.
Feiten
Nederland heeft ten opzichte van andere Europese landen het drukst bereden spoor. Tegelijkertijd heeft Nederland het veiligste spoorwegnet van Europa en is het na Zwitserland en België (met een nihil verschil) de nummer drie in punctualiteit. Per geproduceerde treinkilometer behoort Nederland tot de best presterende landen en Nederland loopt als het gaat om spoorsystemen voorop in innovaties en transparantie.
ProRail is ervoor verantwoordelijk dat het spoor in Nederland veilig, betrouwbaar en beschikbaar is, en besteedt het operationeel onderhoud uit aan op dit moment drie partijen. Vanaf 2007 worden onderhoudsgebieden openbaar aanbesteed. De eerste twee aanbestedingen zijn in volle gang. De onderhoudsaannemers worden in de contracten door ProRail wel degelijk afgerekend op output.
Storingen die ontstaan in de systemen zelf gaan volledig op rekening van de onderhoudsaannemers. De aannemers hebben er dus géén belang bij dat er storingen ontstaan, en hebben uiteindelijk een gelijk belang als de reiziger: een spoor dat beschikbaar is.
Meer treinen, minder storingen
Nederland heeft in Europa het drukst bereden spoor. Reden er in 2002 nog 1,7 miljoen treinen per jaar, momenteel zijn dat er 2,8 miljoen. Dat betekent extra belasting en dus meer slijtage van de infrastructuur (denk aan wissels, bovenleiding, spoorstaven). Desondanks zijn de prestaties sinds 1996 verbeterd en is het aantal storingen sterk verminderd.
Er is een aantal manieren waarop je aantallen storingen kunt uitdrukken. Je kunt kijken naar het aantal storingen waar de treinreiziger last van heeft, de zogenaamde Treindienst Aantastende Onregelmatigheden. Dat aantal is sinds 2002 met ca. 20% procent afgenomen. Ook de reparatietijden zijn aanzienlijk verkort, met ca. 15% tot 25%.
Innovaties
Die verbetering is mogelijk geweest dankzij meerdere innovatieve ontwikkelingen, die – zo durf ik te stellen – in een niet geprivatiseerde omgeving niet, of veel minder, tot stand zouden zijn gekomen. De onderhoudsaannemers en ProRail hebben meerdere systemen en meettreinen ontwikkeld om alle informatie over de status van de infrastructuur en treinen automatisch, eenduidig en objectief vast te leggen en inzichtelijk te maken.
Voorbeelden zijn de meettreinen van Eurailscout (dochter van Strukton Railinfra) die de status van spoor en bovenleiding meten. Daarnaast zijn er monitoringsystemen, videoschouwtreinen, videocamerasystemen, etc. die op afstand het spoor in de gaten houden en zo storingen voorkomen. Anno 2007 zijn er vele malen meer gegevens beschikbaar dan ooit voor 1997. Hierdoor krijgt de beheerder van het spoorwegennet inzicht in de status van zijn systemen.
Nederland loopt op dit punt voorop in Europa. De meettreinen en monitoringsystemen worden inmiddels in meerdere landen in Europa ingezet.
Kosten
Diverse publicaties in de voorbije maand suggereren dat de splitsing tot een kostentoename heeft geleid. Dat lijkt op het eerste gezicht juist. Echter, het zijn vooral de omstandigheden die het werk duurder maken ten opzichte van 1995: zwaardere arbo- en milieueisen, veel meer treinen en belading (en dus hogere slijtage), verouderd spoor ten opzichte van 1995, meer nacht- en weekendwerk, kortere buitendienststellingen en hogere pensioenpremies. Het onderhoud is sinds de splitsing juist efficiënter geworden, dankzij innovaties waarmee bijvoorbeeld op afstand de conditie van de infrastructuur wordt gemonitord en gemeten en dankzij de ontwikkeling van geavanceerde machines. De kostentoename is dus in geen geval toe te schrijven aan de privatisering.
Verdere verbetering
Ook in 2007 hebben enkele incidenten hinder voor reizigers veroorzaakt. Wij betreuren dit als spoorbranche en herkennen dat verdere verbetering mogelijk en daarmee noodzakelijk is. Daar wordt dan ook hard aan gewerkt! Uiteindelijk gaat het er om dat vervoerders op een veilige manier hun reizigers- en goederentreinen kunnen laten rijden. Laten we ons in de discussies dan ook daarop richten.
Aike Schoots
Directeur Strukton Railinfra